Białoruś to jedyny kraj w Europie (na razie), który pomimo pandemii COVID-19 gra w piłkę. Chociaż Białorusini mają swój język, w ich codziennym życiu według statystyk zdecydowanie przeważa język rosyjski. Sprawdziliśmy, który język przeważa w białoruskim futbolu!
Może na początku, czym różni się białoruski od rosyjskiego? Np. końcówkami. Pisząc np. nazwisko Kowalewski, po białorusku brzmi to Кавалеўскі (czyt. Kavalieŭski), zaś po rosyjsku Ковалевски (czyt. Kovalevski). Widzicie róznicę? Zobaczcie tabelę z 7 prostymi słowami po polsku, białorusku i rosyjsku.
| JĘZYK POLSKI | JĘZYK BIAŁORUSKI | JĘZYK ROSYJSKI |
| Dzień dobry | Добрай раніцы (Dobraj ranicy) | Доброе утро (Dobroye utro) |
| Cześć | прывітанне (pryvitannie) | привет (privet) |
| Do widzenia | Бывай (Byvaj) | До свидания (Do svidaniya) |
| Dobry wieczór | Добры вечар (Dobry viečar) | Добрый вечер (Dobryy vecher) |
| Proszę | калі ласка (kali laska) | пожалуйста (pozhaluysta) |
| Dziękuję | дзякуй (dziakuj) | спасибо (spasibo) |
| Przepraszam | прабачце (prabačcie) | извините (izvinite) |
Nie chcę się bawić w poliglotę, bo nie jestem nauczycielem języków obcych. Ale podeślę poniżej ciekawy filmik o historii języka białoruskiego.
W najwyższej klasie rozgrywkowej na Białorusi, każdy zespół ma koszulki z nazwiskami poszczególnych zawodników. Na 16 klubów Wyszejszaja Lihi, wygląda to następująco:
- 10 klubów ma koszulki z nazwiskami po białorusku – FK Słuck, Torpeda-BelAZ Żodzino, Isłocz Miński Rejon, FK Haradzieja, Dynamo Brześć, Sławia Mazyr, Ruch Brześć, BATE Borysów, Dynamo Mińsk i Nieman Grodno
- 6 klubów ma koszulki z nazwiskami po rosyjsku – FK Witebsk,Energetyk-BGU Mińsk, FK Mińsk, Szachtior Soligorsk, FK Smaławiczy i Belshina Bobrujsk
Co do samej oprawy ligi, banery z nazwą rozgrywek jest w języku białoruskim:
Jeżeli chodzi o media społecznościowe (tutaj wyróżnię twitter, ponieważ część klubów korzysta z fejsa, a część z VK [VKontakte – taki ruski fejs]). Najbardziej białoruskim klubem jest Nieman Grodno, który pisze po białorusku (rzadziej po angielsku, a nawet po polsku!)
Pozostałe kluby komunikują się ze swoimi kibicami w języku rosyjskim (czasem po angielsku):
Swoją drogą, Białoruś powoli się budzi z bajki, że COVID-19 ich nie obejmie, a część piłkarzy wyszła w koszulkach z podziękowaniami dla personelu medycznego. Oczywiście w języku białoruskim i rosyjskim…
Od początku rządów Alaksandra Łukaszenki była taka polityka, że jeśli mówiłeś po białorusku, to fakt, że uważali Cię za wieśniaka to był pikuś. Jeśli mówiłeś na ulicy np. Mińska po białorusku, to miałeś minimum pouczenie od tamtejszej milicji.
Od pewnego czasu, język białoruski wraca do łask. W zdecydowanie rosyjskojęzycznym Mińsku, jak kiedyś pisała „Rzeczpospolita”:
[…] znad głównego wejścia na dworzec centralny w Mińsku usunięto rosyjskojęzyczny szyld „Żeleznodorożnyj wokzal” i zamieniono go na identyczny pod względem wzoru, ale już w języku białoruskim „Czyhunaczny wakzal”. Pod nim pojawił się nieco mniejszy napis po angielsku „Central railway station”.
„Rzeczpospolita” http://www.rp.pl || Artykuł „Język białoruski wraca po cichu” z 21.02.2019 r.
Dotychczas białoruski wypchnięto z uczelni (poza historią i lingwistyką), z kolei w szkołach lekcje języka białoruskiego zrównano z zajęciami z rosyjskiego. Rusyfikacja Białorusi powoli się kończyła ze słowami Premiera Rosji – Dmitrija Miedwiediewa, który w grudniu 2018 roku zaproponował „głębszą integrację” Białorusi i Rosji, które od 1999 roku tworzą Związek Białorusi i Rosji. Łukaszenka wówczas się przestraszył, że straci stołek i rozpoczął akcję derusyfikacji kraju, a do edukacji i kultury wpuścił nawet ludzi, którzy za używanie białoruskiego byli tępieni.
Według badań z 2017 roku (stare – tak wiem), które opublikował Biełsat, we wszystkich białoruskich szkołach uczyło się blisko milion dzieci. 128 tysięcy z nich, według statystyk, uczyło się po białorusku. Według tych samych statystyk aż 46 proc. szkół jest białoruskojęzycznych. W rzeczywistości to jedyne 9 placówek w kraju – z czego 7 w stolicy. 13,3% Białorusinów nie umie czytać w swoim ojczystym języku i dokładnie tyle samo procent dzieci i młodzieży uczy się tego języka.
Biełsat również opisywał słowa absolwentów białoruskich szkół, którzy uważają ten język za nudny, trudny i nieprzydatny, a o wiele lepiej oceniają zajęcia z języka i literatury rosyjskiej. W kategorii „najciekawsze przedmioty” białoruski był na samym dnie, a jeśli chodzi o trudność, to język białoruski był na 5. miejscu (trudniejsze zdaniem abiturientów były tylko: matematyka, fizyka, języki obce i chemia). W kategorii „najważniejsze przedmioty szkolny”, białoruski był w drugiej połowie tabeli, a rosyjski na drugim.
Jak widać, rosyjski dalej przewodzi w nauczaniu najmłodszych i siedzi nadal w głowie większości Białorusinów. Jednak białoruski język przeżywa swój renesans. Co prawda po białorusku bardziej się mówi na zachodzie kraju (w Kresach Wschodnich – Grodno, Brześć, itp.), a po rosyjsku na wschodzie. Daję plus, że prawdziwy, ojczysty język Białorusi wraca do łask.
To tylko moja opinia. Jeśli masz inną, to pisz śmiało w komentarzu! 🙂
wSporcie24 
Dodaj komentarz